Gazelle van Rick uit 1943

Beste liefhebbers,

Op vrijdag 08-08-2025 ben ik via Marktplaats wezen kijken bij een verkoper in Enschede. Deze dame bood een Gazelle transportfiets aan. Ik ben onderhand door de hobby aardig onderlegt wat toerfietsen betreft maar wat transportfietsen betreft was ik nog aardig leeg.

Eenmaal aangekomen en het framenummer te hebben gecontroleerd bleek de fiets uit 1943 te dateren. Dat was een aangename verassing! Maar zoals jullie kunnen zien mankeerde er genoeg aan de fiets. Denk aan een 28 x ½ voorwiel, een achterwiel uit 1965 met een recht tandwiel, een bagagedrager welke er niet bij hoorde en paste, geen transportrek aan de voorkant en nog een aantal andere zaken welke op de foto’s wel te zien zijn.

De fiets was ongeveer 20 jaar geleden door de vorige eigenaar uit elkaar gehaald en opnieuw gespoten. De basis, op originele lak na, was goed. Alle delen zijn hard.

Toen rees de vraag, neem ik deze fiets mee gezien het feit dat er redelijk wat werk in zou gaan zitten. Na wat vriendelijk onderhandelen over en weer was de prijs juist en heb ik besloten de fiets toch mee te nemen.

Hoe ik de fiets kreeg:

En hoe de fiets eruitzag na het verwijderen van alle niet juiste en onzinnige rommel:

Dan kom je aan het uitzoeken, nakijken en opzoeken wat je allemaal nodig hebt om de fiets weer te krijgen zoals hij ooit bedacht is en zoals je hem zelf zou willen hebben. Toen ik op het forum van de oude fiets een voorwiel gezocht berichtje plaatste begon het balletje te rollen. Er hoort een 40 spaaks voorwiel in! Uiteindelijk ben ik met Abram in contact gekomen en hij heeft mij de nodige informatie, tips en trucs gegeven. We kwamen een wielen set in IJlst (onder Sneek) tegen. Helaas niet uit de jaren 40 maar wel uit 1956. Dit leek mij een mooie en gepaste oplossing voor zowel het verkeerde voorwiel en het verkeerde tandwiel achter. Ook had Abram nog een transportrek waar hij afstand van wou doen. Deze heb ik dan ook van hem overgenomen. Dank Abram!

Eenmaal aangekomen in IJlst en de wielen set mee te hebben genomen bleek al snel dat het achter tandwiel zijn beste tijd had gehad.

Op zoek dus naar een ander, gecupt tandwiel. Toon Mensink had er nog een liggen welke ik kon overnemen. Tevens van Toon een spatbord stang voor de achterkant overgenomen en een set handvatten. Het demonteren van het oude tandwiel bleek nog best uitdagend. Ook hierin heeft Abram mij in de juiste richting gestuurd. De gehele naaf moest gedemonteerd worden om het tandwiel te kunnen vervangen. Dit bleek, zag ik later, ook in de Torpedo handleiding te staan. Na wat kruipolie, warmte, geduld en kracht kwam het oude tandwiel los en kon in het nieuwe tandwiel monteren. Eenmaal gelukt heb ik de gehele naaf goed schoongemaakt, voorzien van nieuwe lagers en vet rondom en alles weer gemonteerd. Erg leuk om te doen!

Vervolgens was de voornaaf aan de beurt. Ook deze naaf is gedemonteerd, grondig schoongemaakt en voorzien van nieuwe lagers en vet. Eenmaal in de lager en vet vibe te zijn beland besloten het balhoofd te demonteren omdat er speling op zat welke ik er niet uitkreeg door de moer aan te draaien. Helaas had de vorige eigenaar boven en onder een kogel te weinig teruggeplaatst waardoor de speling optrad. Hier ook nieuwe lagers en vet gemonteerd. Next on the list, de trapas. Ook deze gedemonteerd, grondig schoongemaakt en nieuwe lagers en vet aangebracht. De techniek was voor mijn gevoel weer in orde dus het verder opbouwen kon beginnen.

De vorige eigenaar had een oliebad kettingkast gemonteerd. Dit was niet netjes gedaan en de ketting liep zo ongeveer overal aan. Daarnaast vond ik de kettingkast persoonlijk ook niet erg fraai. Gelukkig had Ronald uit Gouda een kettingkast welke ik kon overnemen.

En dan de eerste avond waarop de fiets in elkaar zit en je er even naar kunt kijken en zelfs een rondje kunt maken!

Mijn dochter van 2,5 wou ook graag mee op de ‘oude fiets’ van papa. Daar kon papa natuurlijk geen tegen zeggen en madam heeft onderhand haar eigen plekje op de stang.

Het volgende op de to-do list was het opnieuw spaken van de wielen. De spaken waren met name in het achterwiel erg slecht. Samen met een bevriend fietsenmaker overlegd en hij was zo gul om mij van NOS Lemet nippels te voorzien evenals de juiste spaken en plaatjes. Samen hebben we de wielen opnieuw gespaakt en tevens voorzien van nieuw velglint, binnen en buitenbanden (Schwalbe Fat Frank 28 x 2). Van fris leer knapt een fiets altijd op!

Dat begint erop te lijken! Maar, de oude ketting zat mij nog niet lekker. Deze was vies, smerig, had speling en moest wel echt vervangen worden. Ik liep tegen een NOS Wipperman 1/2 x 3/16″ aan. Prachtig om een ketting zo mooi te mogen ontvangen in het oude doosje met vetpapier. De ketting is goed schoongemaakt in wasbenzine en vervolgens in frisse kettingolie gezet.

Na het op maat maken en monteren van de ketting begon voor mij het genieten van deze heerlijke prachtige fiets. De fiets is per slot van reden onderhand zo goed als nieuw. Daarmee begon ook het optische aspect. Noem het leuk maken met accessoires naar eigen wens. De fiets staat er vandaag de dag zo bij en ik ben persoonlijk erg tevreden!

De zaken die ik bewust niet heb gemonteerd zijn een haakse zadelpen omdat ik hier in combinatie met mijn dochter op de stang simpelweg niet mee kan fietsen. De pedalen zijn ook niet correct maar een stukje zichtbaarheid in het dagelijks verkeer vind ik wel een prettig idee, vandaar de keuze voor pedalen met reflectie.

Ik heb nog vele malen meer foto’s van de hele onderneming. Mocht hier animo voor zijn dan deel ik deze graag!

Rick